اتاقهای تمیز یا کلین رومها بخشهای مهمی از آزمایشگاه هستند که ورود هر گونه آلودگی به آنها ممنوع است. بدین منظور پوشش و لباس کارکنان در اتاق تمیز باید بهگونهای باشد که به هیچ عنوان آلودگی را وارد این اتاق استریل شده نکنند. امروزه شرکتهای تولیدی بسیاری هستند که لباسهای مخصوص اتاق تمیز را تولید میکنند. با این حال چیزی که بیشترین اهمیت را دارد، طریقه استفاده از این لباسها است. در ادامه به اصول و نکات لباسهایی میپردازیم که کارکنان این بخشها ملزم به پوشیدن آنها هستند.

کلین روم چیست؟
کلین روم یا اتاق تمیز به اتاقی گفته میشود که در آزمایشگاهها یا کارخانهها ساخته میشود و در آن از موادی که نباید با هیچ گونه ماده دیگر تماس داشته باشند ساخته یا نگهداری میشوند. این مواد ممکن است فرآوردههای استریل باشند که ورود هر نوع جسم خارجی به آنها ممکن است باعث به وجود آمدن مشکل شود.
این مقاله را نیز مطالعه نمایید: اصول طراحی اتاق تمیز و کلین روم
پوشش و لباس کارکنان در اتاق تمیز باید چگونه باشد؟
اتاق تمیز همان طور که از نام آن پیداست، باید عاری از هر گونه جسم خارجی و باکتری و میکروب باشد. کسانی که موظفند در چنین فضاهایی کار کنند، باید علاوه بر توجه به برخی از قوانین، پوشش خاصی نیز داشته باشند. این پوشش خاص شامل لباس مخصوص کلین روم است که باید در هر بار استفاده کاملاً شسته و ضد عفونی شده باشد و روی آنها از لباسهای یک بار مصرف استفاده شود.
عینک محافظتی، ماسک، روپوشهای اورال، دستکش یک بار مصرف استریل، پاپوش یک بار مصرف استریل از جمله لباسهایی هستند که باید در کلین رومها از آنها استفاده شود. این لباسها باید به شکلی باشند که اجازه ندهند هیچ گونه پرز یا ذرهای توسط شما در فضای کلین روم آزاد شود.
معمولاً افرادی که داخل کلین روم کار میکنند باید از کلاههای مخصوص استفاده کنند و آقایانی که در این محیط مشغول به کار هستند، تا جای ممکن نباید ریش و سبیل داشته باشند.

اصول پوشش در کلین روم (GMP)
اتاقهای تمیز با توجه به حساسیت پروژهای که در آن بخش در حال اجرا هست، پوششهای مختلفی را میطلبند. بر همین اساس کلین رومها به انواع مختلفی تقسیم میشوند. کلین روم کلاس A و B ، کلین روم کلاس C و کلین روم کلاس D انواع مختلف کلین روم هستند که پوشش هر یک حساسیت متفاوتی دارد. در ادامه به توضیح هر یک از این موارد خواهیم پرداخت.
کلین روم کلاس A و B
این کلین رومها معمولاً به پروژههای مهم و حساسی اختصاص دارند که باعث میشود حساسیت در مورد پوشش افرادی که به آنجا وارد میشوند، بیشتر از سایر کلین رومها باشد. در اتاقهای تمیز این کلاسها باید سر کاملاً پوشیده شده و هیچ گونه مو یا ریش و سبیل از پوشش سرو ماسک به هیچ عنوان بیرون نزده باشد.
در این نوع اتاقها باید برای جلوگیری از ریختن ذرات عرق از ماسک استفاده کرد و برای محافظت چشمها و همچنین نیفتادن مژهها از عینک مخصوص استفاده شود. آستینهای لباسهای یکبار مصرف کلین روم باید داخل دستکشهای لاتکس استریل شد و همچنین پاچههای شلوار توسط پاپوشها کاور شوند.
کلین روم کلاس C
حساسیت نسبتاً کمتری در پوشش و لباس کارکنان در اتاق تمیز این کلاس نسبت به کلاس A و B وجود دارد. مو، ریش و سبیل در این کلاسها باید پوشانده شوند، لباسها کاملاً پوشانده باشند و از کفشهای مناسب ضد عفونی شده استفاده شود. این لباسها نیز باید بهگونهای باشند که هیچ پرزی را به کلین روم اضافه نکنند.
کلین روم کلاس D
در این کلین رومها باید ریشها و موها بهمنظور نریختن مو در محیط اتاق تمیز پوشانده شوند. همچنین باید از لباس محافظ و پوشاننده کفش نیز برای عدم انتقال آلودگی به محیط داخلی کلین روم استفاده شود.
این مقاله را نیز مطالعه نمایید: الزامات کلین روم یا اتاق تمیز چیست؟

لباس کلین روم باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
لباسهایی که در کلین روم و زیر لباسهای پارچهای یا پلاستیکی محافظ پوشیده میشوند، باید کاملاً تمیز و ضد عفونی شده باشند و قابلیت قرار گرفتن در اتوکلاو را داشته باشند.
نکاتی در مورد لباس کلین روم
- اولین و مهمترین نکته در مورد لباس کلین روم این است که به هیچ عنوان نباید با لباسی که از آن در بیرون از آزمایشگاه استفاده شده است، وارد اتاق تعویض لباس کلین روم شد.
- نکته دیگر این است که در کلین رومهای با حساسیت بالا باید لباسهای پرسنل به طور مرتب تعویض شوند و این تعویض لباس حتماً باید در هر شیفت انجام شود.
- دستکشهای لاتکس باید به طور مرتب ضدعفونی شوند
- و به هیچ عنوان با لباس یا پوششهای پایی که داخل کلین روم استفاده شوند، نباید به خارج از آن محیط رفت و آمد کرد.
- و غیره
این موارد مهمترین نکاتی هستند که در رابطه با پوشش اتاق تمیز باید رعایت شوند.
نکات بهداشتی در اصول GMP
طبق اصول بهداشتی GMP باید نکاتی در مورد بهداشت پوشش و لباس کارکنان در اتاق تمیز رعایت شوند. در ادامه بخشی از این موارد را ذکر کردهایم:
- لباسهای پرسنل باید لباسهای یک بار مصرف صنعتی باشند و در هر بار استفاده تعویض شوند. همچنین لباسهای محافظ یک بار مصرف دیگری نیز باید در اتاق تعویض لباس کلین روم برای افرادی که بهعنوان بازدید کننده به کلین روم وارد میشوند، وجود داشته باشد. با این کار باید تضمین شود که تحت هیچ شرایطی هیچ گونه پرز یا الیافی به داخل اتاق تمیز وارد نخواهد شد.
- استفاده از ساعت و جواهرات و… در اتاق تمیز ممنوع است. به همین جهت باید کمد، کشو، صندوقچه یا هر مکان دیگری برای نگهداری این اشیا قیمتی در اتاق تعویض لباس وجود داشته باشد.
- تعویض لباس باید به شکلی باشد که هیچ گونه آلودگی ایجاد نشده و لباسها آلوده نشوند.
- پاپوشها و کفشها باید به شکلی باشند که الیافی روی آنها وجود نداشته باشد.
- دستکشها به صورت مرتب باید ضد عفونی شوند و پاپوشها نیز در صورت رفتن به نقاط دیگر یا استفاده از سرویس بهداشتی باید به طور کامل تمیز و ضد عفونی شوند.
- همه مناطقی که به هر شکلی به اتاق تعویض لباس منتهی میشوند، باید مرتباً تمیز شده و ضد عفونی شوند.
با رعایت این موارد معمولاً هیچ ماده اضافهای به محیط اتاق تمیز وارد نخواهد شد.

سخن آخر
کلین رومها نقاطی هستند که بهمنظور حفاظت از مواد حساس و استریل و آزمایشهایی با کیفیت و اهمیت بالا هستند. به همین دلیل است که مطابق آنچه گفته شد، پوشش و لباس کارکنان در اتاق تمیز باید عاری از هر گونه آلودگی یا جسم خارجی باشد. زیرا حتی پرز یا الیاف ممکن است در نتیجه آزمایش یا در روند تولید تاثیر منفی بگذارند.
این مقاله را نیز مطالعه نمایید: قیمت هر مترمربع کلین روم